Onderzoekers: Gebruik persoonlijke vragenlijsten om voortgang psychotherapie te monitoren

Gepersonaliseerde vragenlijsten kunnen gebruikt worden om veranderingen in mensen die psychotherapie krijgen te monitoren, zo blijkt uit recent onderzoek. In het onderzoek vulden meer dan 400 personen met een angst en/of stemmingsstoornis gedurende hun behandeling dagelijks een persoonlijke vragenlijst in. Op basis van deze gepersonaliseerde vragenlijsten lukte het de onderzoekers om individuele veranderprofielen te onderscheiden. Deze profielen voorspelden het succes van de behandeling.
De voortgang van psychologische behandelingen wordt doorgaans gemeten met gestandaardiseerde vragenlijsten. Maar omdat er grote verschillen tussen cliënten zijn - zelfs als zij dezelfde diagnose hebben - zijn niet alle vragen in deze gestandaardiseerde vragenlijsten voor iedereen relevant. Bovendien worden persoonlijke factoren die van belang kunnen zijn in het behandelproces met dit soort vragenlijsten niet gemeten.
Persoonlijke vragenlijsten
Daarom onderzochten onderzoekers Merlijn Olthof en Anna Lichtwarck-Aschoff samen met hun collega’s of een persoonlijke vragenlijst een geschikt alternatief zou zijn. Als geïntegreerd onderdeel van hun behandeling maakten meer dan 400 cliënten met angst- en/of stemmingsstoornissen samen met hun behandelaren een persoonlijke vragenlijst, die ze vervolgens dagelijks invulden.
Individuele variatie & Kantelpunten
De persoonlijke vragenlijsten bleken enorm verschillend te zijn. Cliënten bedachten veel verschillende vragen en er was weinig overlap tussen cliënten. Verder bleek uit de antwoorden op de gepersonaliseerde vragenlijsten dat veel cliënten van de een op de andere dag anders scoorden. De onderzoekers vermoeden dat het hier gaat om een kantelpunt waarop een cliënt abrupt verbetert. Dit vermoeden wordt gesterkt door de bevinding dat cliënten met zo’n verandering ook beter scoorden op standaard vragenlijsten over symptomen en zelfreflectie.
Nuttig onderdeel
De onderzoekers concluderen dat persoonlijke vragenlijsten gebruikt kunnen worden om het behandelproces in kaart te brengen. Daarbij zou een individueel veranderprofiel berekend over de gehele behandeling ook als een maat voor behandeluitkomst kunnen dienen. Om optimaal gebruik te maken van persoonlijke vragenlijsten in de klinische praktijk is het volgens hen essentieel dat de data samen met de cliënt geïnterpreteerd worden. Olthof: “Door deze interactie worden de vragenlijsten een nuttig onderdeel van de behandeling en niet een puur administratieve handeling, zoals het afnemen van gestandaardiseerde vragenlijsten soms gezien wordt”.
Meer informatie
- Profielpagina Merlijn Olfthof
- Profielpagina Anna Lichtwarck-Aschoff
- Publicatie op OSF
- Publicatie in Tijdschrift voor Psychotherapie (paywall)
Laatst gewijzigd: | 17 mei 2024 14:10 |
Meer nieuws
-
17 maart 2025
Liekuut | De hoge prijs van conflicten
Volgens Carsten de Dreu, hoogleraar Fundamenten van samenwerking en sociale organisatie bij de Rijksuniversiteit Groningen, is er veel te leren over conflicten.
-
10 maart 2025
Wetenschap Werkt | Hogere cijfers door slim te stampen
Van Rijn ontwikkelde een online tool die leerlingen in staat stelt beter en efficiënter te leren. Geleerde kennis blijft daarnaast langer hangen en er worden hogere cijfers gehaald.
-
05 maart 2025
Vrouwen in de wetenschap
De RUG viert Internationale Vrouwendag met een bijzondere fotoserie: Vrouwen in de wetenschap.